***

Số người đã truy cập:

Phòng thí nghiệm trong nhà trường: Nghịch lý thiếu mà thừa!

Trong chương trình học phổ thông, các môn Lý, Hoá, Sinh, Nông nghiệp… luôn cần được thực hành thí nghiệm để giúp học sinh nắm vững kiến thức hơn cũng như qua đó biết ứng dụng những gì đã học vào thực tế hằng ngày. Song, trong nhiều nhà trường hiện nay, tình trạng số lượng phòng thí nghiệm ít, dụng cụ- trang thiết bị không đầy đủ; đã vậy còn ít được sử dụng làm hạn chế hiệu quả các tiết học.

Bạn Ngô Đình Long, học sinh lớp 12 trường H.V kể: Phòng thí nghiệm có diện tích tương đương một phòng học, nhưng nơi đó để bàn ghế, dụng cụ thí nghiệm ngổn ngang nên khi vào thực hành thường chỉ đủ cho khoảng 10 học sinh trở lại ngồi quây quần quanh “bộ” thí nghiệm cùng giáo viên hướng dẫn, số còn lại phải tản ra loanh quanh trong phòng cho đến khi… hết tiết! Kết quả, khi nộp báo cáo thực hành, các bạn phải “trao đổi” với nhau để có một đáp án “thống nhất”!

Bạn Chung Thị Kim Dung, trường Gò Vấp kể: “Có khi lớp em xuống phòng thí nghiệm để thực hành, nhưng lúc đó cũng có lớp khác vừa vào nên đành chờ dịp khác. Như thế tiết học đó xem như không có thí nghiệm, dịp khác nếu có là để dành cho bài học khác mà thôi.”

Nhưng như thế là còn… may, nhiều học sinh các trường khác tâm sự: Từ khi vào học đến giờ, chúng em chưa khi nào bước.. vào phòng thí nghiệm!

Nhiều trường tỏ ra quan tâm đến việc tạo điều kiện cho học sinh được thực hành thí nghiệm như các trường Lê Hồng Phong, Marie Curie, Diên Hồng…, thế nhưng do số phòng hạn chế, mỗi năm các em cũng chỉ được hướng dẫn 4-5 lần là nhiều cho cả các môn Lý, Hoá, Sinh… Đã thế, không phải các dụng cụ-trang thiết bị trong các phòng thí nghiệm đều đáp ứng yêu cầu thực hành. Một học sinh lớp 12 kể: Cái kính hiển vi như thử thách khả năng… tinh mắt của học sinh, ngày càng mờ tịt. Gặp khi lớp rảnh, bọn em chạy tới chạy lui dùng chung kính của bạn lớp khác. Do vậy, việc thực hành đôi khi diễn ra qua quýt, kém hiệu quả, chỉ để báo báo tiết học đó cũng có làm thí nghiệm tuân thủ theo chương trình học.

Bình quân mỗi trường học hiện nay có từ 2 đến 4 phòng thí nghiệm dành cho toàn trường. Số lượng ít như vậy nên có khi xảy ra tình trạng “quá tải”, lớp này phải nhường lớp kia. Nhưng điều đáng nói là không phải lúc nào phòng thí nghiệm cũng “rộn ràng” như vậy, việc “cho qua” tiết thí nghiệm là chuyện thường xuyên trong trường khiến tạo nên một nghịch lý thiếu mà thừa, phòng thí nghiệm nhiều khi đóng cửa im ỉm suốt ngày! Ngoài ra, không như ở nhiều nước trên thế giới phòng thí nghiệm luôn mở rộng cửa cho bất kỳ học sinh nào muốn vào mọi lúc - dù đó chỉ là một cá nhân có yêu cầu, các nhà trường ở ta chỉ có thói quen dành cho tập thể các lớp học… “đăng ký” trước! Tất cả những hạn chế nói trên, vô hình trung đã làm học sinh ta dần xa lạ với việc tự nghiên cứu, ít gợi mở cho các em một nhu cầu, một khuynh hướng định hình cho bản thân sẽ là một nhà nghiên cứu (chuyên ngành nào đó) tương lai!

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT cuối năm 2007, qua nhiều đợt tăng cường cơ sở vật chất cho ngành giáo dục chỉ có 12/ 64 tỉnh, thành đáp ứng 90% nhu cầu phòng học, 8 tỉnh, thành đáp ứng 70-90% nhu cầu phòng thí nghiệm, trong đó bậc THPT chỉ có 40% đạt chuẩn phòng thí nghiệm! Đó cũng là một thách thức đối với phương châm “đào tạo thực nghiệm” mà ngành giáo dục nước ta đã và đang nỗ lực theo đuổi.

Nhưng, như một thầy giáo cho biết: Theo chương trình học hiện nay, hầu hết các môn học, qua 1-2 chương mới phải làm 1 tiết thí nghiệm! Thế nên việc “hạn chế” vào phòng thí nghiệm của học sinh – ngoài những yếu tố nói trên – còn do sự phân bổ trong chương trình. Và như vậy, việc học sinh giỏi về lý thuyết nhưng lơ mơ thực hành là hiện tượng có thật phổ biến, chỉ những em chuyên tâm tự mày mò tìm hiểu thêm ở nhà, ở các nơi có liên quan đến chuyên môn mới “khá” lên được.

Như thế vấn đề đặt ra là: Không chỉ các phòng thí nghiệm trong nhà trường “có lỗi” mà chính chương trình học phổ thông của chúng ta cũng cần xem lại: Tránh nặng về lý thuyết hàn lâm mà cần quan tâm hơn đến ứng dụng thực tế, trong đó việc thực hành thí nghiệm trong nhà trường là bước khởi đầu phải được khuyến khích, tăng cường.

Đỗ An

Hỏi - Đáp

1. Bạn Trần Văn Đỗ (GV trường dạy nghề, ở Đắc Lắc) hỏi: Tại một ngành ở địa phương tôi, có nhân viên thủ quỹ phạm tội tham ô tài sản, bị phạt 18 năm tù. Đề nghị báo cho biết, Chính phủ quy định như thế nào về trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị khi để xảy ra tham nhũng?

Ngày 22-9-2006, Chính phủ ban hành NĐ số 107-CP quy định xử lý trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị khi để xảy ra tham nhũng. Nghị định này áp dụng đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, đơn vị có sử dụng ngân sách, tài sản nhà nước. Cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trên đây cũng phải bị xử lý trách nhiệm khi để xảy ra tham nhũng…
Về mức độ của vụ, việc tham nhũng như sau:

1. Mức độ của vụ, việc tham nhũng là căn cứ để xác định trách nhiệm của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, đơn vị.

2. Vụ, việc tham nhũng được chia theo các mức độ: - Tham nhũng ít nghiêm trọng là vụ, việc mà trong đó người có hành vi tham nhũng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và bị xử lý phạt bằng hình thức cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc bị phạt tù đến 3 năm.

- Tham nhũng nghiêm trọng là vụ, việc mà trong đó người có hành vi tham nhũng bị phạt tù từ 3 năm đến 7 năm.

- Tham nhũng rất nghiêm trọng là vụ, việc mà trong đó người có hành vi tham nhũng bị phạt từ 7 năm tù đến 15 năm tù.

- Tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng là vụ, việc mà trong đó người có hành vi tham nhũng bị phạt tù từ 15 trở lên, tù chung thân hoặc tử hình.

2. Bạn Hoàng Thị Yên (GV trường THCS và Tiểu học Khai Trung, Lục Yên, Yên Bái) hỏi: Theo quy định, phó hiệu trưởng trường tiểu học phải dạy 4 tiết/tuần. Phó HT trường tôi không dạy, GV dạy thay mà không được tiền dạy thêm? Vậy đúng hay sai?

Thông tư số 35 ngày 23/8/2006 của Liên bộ GD ĐT – Nội vụ về biên chế viên chức ở các trường phổ thông. Thông tư quy định rõ: Hiệu trưởng THCS, tiểu học dạy 2 tiết/tuần; hiệu phó THCS, tiểu học dạy 4 tiết/tuần. GV tiểu học dạy 23 tiết/tuần.

Trường hợp thầy hiệu phó trường tiểu học Khai Trung không dạy 4 tiết/tuần là hoàn toàn sai trái với quy định tại thông tư 35 Liên bộ. GV đã dạy đủ 23 tiết/tuần và được cử dạy thay GV nghỉ đẻ, nghỉ ốm, kể cả dạy thay hiệu phó đều được thanh toán tiền lương dạy thêm giờ, thêm tiết.