***

Số người đã truy cập:

Đào tạo nhân lực theo yêu cầu xã hội: Xem giáo dục như một ngành dịch vụ?

Đó là phát biểu của giáo sư Jim Cobbe, giảng viên trường Đại học Florida (Mỹ) tại hội thảo “Gắn đào tạo với nhu cầu xã hội” diễn ra tại Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) sáng 8-5. Theo giáo sư, hiện nay, việc đào tạo sinh viên các trường đại học, cao đẳng đang có nhiều bất cập, nhất là trong xu thế của nền kinh tế thị trường, mà thị trường thì luôn biến động rất cần nhiều sinh viên đáp ứng được công việc sau khi ra trường. Tuy nhiên, thực tế sau khi ra trường các em còn phải đào tạo lại. Cho nên, để muốn không đào tạo lại, phải xem giáo dục như một ngành dịch vụ, doanh nghiệp, ngân hàng, công ty... cần gì sinh viên ra trường đều đáp ứng được, mà không phải đào tạo lại.

Doanh nghiệp cần gì ở nhà trường?

Ông Trương Bá Thanh, Hiệu trưởng trường Đại học Kinh tế - ĐH Đà Nẵng cho biết: Chúng ta đang hoàn toàn mù mờ nhu cầu thực sự về nguồn nhân lực xã hội, đâu là những ngành nghề mà xã hội đang cần và cần bao nhiêu? Vẫn chưa có câu trả lời. Bởi Việt Nam chưa có hệ thống dự báo về nhu cầu và sự thay đổi nhu cầu nhân lực. Hiện nay, quá ít doanh nghiệp đặt hàng đào tạo theo yêu cầu của chính doanh nghiệp, do vậy mới có chuyện SV ra trường không đáp ứng được yêu cầu và làm không đúng ngành nghề. Nên hay không nên tạo ra cơ chế 80-20, trong đó nhà trường đảm trách 80% chương trình đào tạo, còn lại doanh nghiệp đảm nhiệm 20%? Để các em tự tin và sớm có điều kiện tiếp cận thực tế?

Việc sinh viên sau khi ra trường có đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp ngân hàng...trở nên nóng bỏng khi mỗi cơ quan, đơn vị lại có những yêu cầu riêng. Ông Serger Cao, Giám đốc nhân sự Big C Việt Nam nói: Big C là một tập đoàn đoàn bán lẻ thuộc Casino Pháp, chúng tôi cần những sinh viên (có ánh sáng trong con mắt- tức có năng lực, năng động để làm việc). Đây là một lĩnh vực khá mới mẻ ở Việt Nam, nhân viên sau khi được tuyển dụng vào sẽ được đào tạo lại, sau thời gian 3-4 năm, những nhân viên có năng lực sẽ được chuyển vị trí công tác đưa lên những vị trí cao hơn. Vì vậy, cái mà chúng tôi cần ở nhà trường là không chỉ gửi SV đến đây để thực tập, mà ngay cả giảng viên đại học cũng phải đến để tiếp cận, các trường đại học cần gửi giảng viên đến công ty chúng tôi sau đó đào tạo cho các em.

Nghiệp vụ là số 1. Vì thế, bao giờ điểm chuyên ngành cũng là hệ số 2, bên cạnh đó các em phải có kiến thức cơ bản, phải tập cho các em kiến thức để làm việc. Hàng năm, công ty của chúng tôi đều tuyển nhân viên nhưng trong 100 nhân viên chỉ chọn được 10 em là cùng. Sau khi chọn vào, 3 tháng đầu các em phải đào tạo lại. Năm 2007 có 5,02% lao động không có việc làm. 14,74% sinh viên đại học, cao đẳng thất nghiệp (có đến 19 nghìn lao động chưa qua đào tạo). Vì sao số sinh viên sau khi tốt nghiệp lại không xin được việc làm? Vì vấn đề đào tạo chúng ta chưa có mục tiêu rõ ràng- Ông Phan Xuân Vạn, Tổng Giám đốc Công ty Kiểm toán Kế toán AAC bức xúc.

Cung - cầu chưa gặp nhau

Theo ông Huỳnh Tấn Vinh, Phó Tổng Giám đốc Furama Resort Đà Nẵng: Các lĩnh vực được xem là “nóng” hiện nay như lĩnh vực ngân hàng, du lịch, thống kê tin học, quản trị kinh doanh... chưa có sự mạnh dạn đầu tư đào tạo, hoặc đào tạo đấy, nhưng các em rất ngỡ ngàng trước công việc được giao. Thành phố Đà Nẵng đang ưu tiên phát triển ngành “không khói”, trong tương lai không xa, du lịch sẽ phát triển rất mạnh, nhu cầu về ngành này rất lớn. 62% doanh nghiệp đang đi vào hoạt động tại khu vực miền Trung, các doanh nghiệp này tuyển đa số là dưới đại học, cao đẳng. 4-5 năm nữa du lịch sẽ thiếu trầm trọng. Để sinh viên “nơi sinh ra không còn là nơi thất nghiệp” nhà trường cần mạnh dạn hợp tác với doanh nghiệp, ngược lại doanh nghiệp cùng nhà trường đào tạo, khi đó không những giải quyết được lượng sinh viên ra trường đáp ứng được công việc, mà còn góp gần cung cấp lao động cho thị trường, cung và cầu gặp nhau.

Ông Huỳnh Tánh, Phó Giám đốc Ngân hàng Quân đội nêu một thực tế hiện nay là Ngân hàng Quân đội sau khi tuyển SV đúng chuyên ngành được đào tạo vẫn không hiểu biết thực tế về hoạt động ngân hàng, mức độ chuyên sâu lại không cao, kỹ năng thẩm định dự án, bán hàng, trình bày và phát triển cái mới còn quá nhiều hạn chế, chưa nói đến sự tự tin của các em. Hiện tại có đến 93% sinh viên của trường đại học Kinh tế Đà Nẵng làm việc trong ngân hàng quân đội tại khu vực miền Trung, tuy nhiên nói để thấy rằng tuyển dụng nhân lực tại miền Trung rất khó, nếu so với các em SV Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh thì hiện tại khu vực này, các trường đào tạo về ngân hàng phải linh hoạt, chuyển đổi sao cho phù hợp với yêu cầu thực tế. Tại sao các trường không thể thiết lập một ngân hàng ảo với CNTT hiện nay để các em tiếp cận? Việc đào tạo thẩm định các dự án đầu tư, thẩm định tài sản thế chấp... các trường đào tạo chưa sát với thực tế, nên các em rất mơ hồ.

Thay cho lời kết

Nhu cầu thị trường cần gì? Nhà trường đáp ứng theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp chắc chắn sẽ giải quyết được bức xúc trong việc đào tạo chưa có mục tiêu hiện nay. Ông Đinh Văn Đào, Cục trưởng Cục thống kê tỉnh Quảng Nam bức xúc, chúng ta đang đào tạo cho các em học thống kê, nhưng có một khoảng lớn mà hiện nay hầu hết các trường đại học vẫn còn bỏ ngỏ, học thống kê nhưng ra trường lại bỡ ngỡ về phương pháp luận thống kê, viết báo cáo phân tích thống kê rất yếu và thiếu.

Việc doanh nghiệp đặt hàng cho nhà trường sẽ đáp ứng được yêu cầu công việc hiện tại còn về tương lai, nhà trường cần phải có chiến lược lâu dài, những dự báo cho SV sau 4 năm học, vì thị trường luôn có độ chênh nhất định về cung -cầu. Các trường đại học nên cung cấp thông tin sớm cho các em để các em lựa chọn đúng các ngành nghề trong tương lai. Vai trò của nhà nước, nhà trường là rất lớn, kinh tế thị trường luôn tạo ra cơ hội vì thế sẽ có nhiều thành công, nếu thích nghi thì sẽ tồn tại- Giáo sư Jim Cobbe nhấn mạnh.

Nguyễn Phương

Hỏi - Đáp

1. Bạn Lê Văn ổn (GV tiểu học Lộc Thịnh, Tân Phú, Đồng Nai) hỏi: Cô giáo (hoặc thầy giáo) con hơn 3 tuổi đi cấp cứu ở bệnh viện xa 100km. Không kịp viết đơn xin phép, điện thoại xin phép. Hiệu trưởng nói nghỉ dạy phải có hồ sơ. Như vậy có đúng quy định không?

Nghị định số 152-CP ngày 22-12-2006 của Chính phủ hướng dẫn một số điều Luật Bảo hiểm xã hội (Luật BHXH có hiệu lực thi hành từ 01-01-2007). Tại điều 10 nghị định ghi rõ: Thời gian tối đa hưởng chế độ khi con ốm đau trong một năm cho mỗi con là 20 ngày làm việc nếu con dưới 3 tuổi; tối đa là 15 ngày làm việc nếu con từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi. Trường hợp cả cha lẫn mẹ cùng tham gia BHXH, nếu một người đã hết thời hạn hưởng chế độ mà con vẫn ốm đau thì người kia được hưởng chế độ trên đây.

Hồ sơ hưởng chế độ ốm đau là: Sổ bảo hiểm xã hội, và giấy phép xác nhận của người sử dụng lao động về thời gian nghỉ việc để chăm sóc con ốm đau, kèm theo giấy khám bệnh của con đối với người lao động nghỉ việc để chăm sóc con ốm đau (điều 112 Luật BHXH). Bạn liên hệ đối chiếu với những quy định của Luật BHXH, chắc chắn bạn tìm được lời giải đáp.

2. Bạn Hoàng Thị Yên (GV tiểu học và THCS Khai Trung, Lục Yên, Yên Bái) hỏi: GV bị đau đầu, đau bụng hoặc sốt một đến hai ngày; không đi bệnh viện, chỉ viết đơn xin hiệu trưởng nghỉ dạy thì có được nghỉ ốm hay không? GV ốm có phải dạy bù không?

Theo điều 23 Luật BHXH: Thời gian tối đa hưởng chế độ ốm đau trong một năm đối với người lao động, tính theo ngày làm việc không kể ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hàng tuần, được quy định như sau:

- Làm việc trong điều kiện bình thường thì được hưởng 30 ngày nếu đã đóng BHXH dưới 15 năm; 40 ngày nếu đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; 60 ngày nếu đã đóng từ đủ 30 năm trở lên.

- Làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, hoặc làm việc thường xuyên ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số từ 0,7 trở lên thì được hưởng 40 ngày nếu đã đóng BHXH dưới 15 năm; 50 ngày nếu đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; 70 ngày nếu đã đóng từ đủ 30 năm trở lên…

Hồ sơ hưởng chế độ ốm đau là: Sổ bảo hiểm xã hội, và giấy xác nhận nghỉ ốm đối với người lao động điều trị ngoại trú, giấy ra viện đối với người lao động điều trị nội trú tại cơ sở y tế. Bạn Yên không đi khám bệnh, không đủ hồ sơ, thì không được hưởng chế độ ốm đau, mà vẫn phải dạy bù số buổi nghỉ ốm.